Knjaževac 05/05/2022
Đurđevdan je hrišćanski I narodni praznik koji se po starom kalendaru proslavlja 23.aprila. odnosno po novom 6.Maja, I smatra se za granicu izmedju zime I leta. Praznik je vezan za zdravlje ukućana, udaju I ženidbu mladih kao I plodnost useva I stoke.
Crkva ovaj dan obeležava kao pogubljenje Svetog Georgija koje se dogodilo 23.aprila.303.godine. Na ikonama Sveti Đorđe je predstavljen na konju, u vojvodskom odelu, sa kojeg kopljem probada strašnu aždaju, dok kraj njega stoji jedna žena u gospodskom odelu – sveta Aleksandra koje simbolično predstavlja mladu hrišćansku crkvu, dok aždaja na ikoni predstavlja mnogobožačku silu koja je „proždirala“ brojne nevine hrišćane.
Đurđevdan je u narodu poznat pod brojnim imenima I prate ga različiti običaji. U Opštini Knjaževac na Staroj planini, Đurđevdan se proslavlja tradicionalnom molitvom – “Molitvoa pod Midžorom”, koja se obavlja svakog 6.maja u selima Vrtovac I Balta Berilovac.
Đurđevdan je seoska slava sela Vrtovac i praznik koji najavljuje buđenje prirode i blagostanje sela i okoline, tada se članovi zajednice okupljaju na kolektivnoj seoskoj slavi – zavetnoj molitvi.
Centralno mesto u obavaljanju tradicionalnih radnji koje su deo ovog prolećnog običaja ima domaćin, kolačar, koga svake godine bira zajednica. Kolačar u ime zajednice prinosi žrtvu ispred kamenog krsta u kapeli na kome je reljefno prikazan lik drevnog prehrišćanskog božanstva “Tračkog Herosa” na konju, I obavlja molitvu i sa planinkom – ženom koja kolačaru pomaže pri obredu I koja predstavlja duh prirode.
Sam Đurđevdan kao I Manifestacija “Molitva pod Midžorom” I obred molitve uvršćeni su na listi nematerijalnog kulturnog nasledja Republike Srbije.
